Όσοι ζούμε στην καθημερινότητα του γυαλιού, των έργων μεγάλης κλίμακας και των κατασκευών γενικότερα, ξεχνάμε μερικές φορές ότι το γυαλί δεν είναι μόνο ένα δομικό στοιχείο στην αρχιτεκτονική, αλλά είναι ταυτόχρονα ιδανική πρώτη ύλη για καλλιτεχνική έκφραση. Ποιος καλύτερος, φυσικά, εκφραστής μέσω του γυαλιού από τον καθηγητή ΑΠΘ κ. Βαρώτσο, δημιουργό εξαίρετων έργων, από τον «Ποιητή» και τον «Δρομέα» έως την «Κιβωτό Εθνικής Μνήμης».

Όταν μας προσέγγισαν οι συνεργάτες του, εξαρχής συνειδητοποιήσαμε τη βαρύνουσα σημασία του έργου. Πάνω απ’ όλα, αισθανθήκαμε τιμή αλλά και την ευθύνη να αποτυπώσουμε το όραμά του στο μνημείο, το οποίο, όπως εξέφρασε αργότερα στην ομιλία του στα εγκαίνια, «επιδιώκει την έκφραση ανάτασης και πίστης στην πατρίδα, αλλά κυρίως την ειρήνη».

Η Κιβωτός λοιπόν είναι ένα μνημείο κατασκευασμένο από γυαλί, αφιερωμένο στους 121.692 πεσόντες των Εθνικών Αγώνων της Ελλάδας, των οποίων τα ονόματα είναι αποτυπωμένα στην επιφάνειά του. Αποτελείται από κάθετες γυάλινες στήλες, στις οποίες αναγράφονται τα ονόματα όσων έπεσαν στα πεδία των μαχών από το 1830 έως το 1974. Το μνημείο αναδύεται από το έδαφος και υψώνεται έως τα έξι μέτρα, δημιουργώντας έναν εντυπωσιακό διάφανο λαβύρινθο, όπου ο επισκέπτης μπορεί να περιηγηθεί, βιώνοντας την αίσθηση ότι οι πεσόντες αιωρούνται από το έδαφος προς το φως, τον ουρανό, την αιωνιότητα.

Η επίσκεψη του Αντιστράτηγου κ. Ανδρέα Κορωνάκη, Γενικού Επιθεωρητή Στρατού, και του Ταξιάρχου κ. Δημήτρη Κουρκουλάκου, Διευθυντή Υποδομών και Περιβάλλοντος ΓΕΣ, στις εγκαταστάσεις μας, αποτέλεσε μια ουσιαστική στιγμή για το έργο. Είχαν τη δυνατότητα να διαπιστώσουν από κοντά τη βιομηχανική μας επάρκεια, τις διαδικασίες παραγωγής και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουμε έργα υψηλών απαιτήσεων. Η επίσκεψη αυτή συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας σαφούς κοινής εικόνας σχετικά με τις τεχνικές δυνατότητες και τον ρυθμό υλοποίησης που μπορούσε να προσφέρει η VASGLASS.

Στο τεχνικό κομμάτι, οι προκλήσεις ήταν πολλές. Πάνω από 300 διάφανοι υαλοπίνακες πάχους 19 mm, με την πλειονότητα να ξεπερνά τα 3 μέτρα σε ύψος και αρκετούς να φτάνουν έως το όριο των jumbo διαστάσεων των 6 μέτρων. Κάθε υαλοπίνακας φέρει περιμετρική λείανση και οπές σύμφωνα με τις απαιτήσεις στήριξης, καθώς και ψηφιακή εκτύπωση υψηλής ευκρίνειας με κεραμικό χρώμα, αποτυπώνοντας τα χιλιάδες ονόματα στην επιφάνειά του.

Η εκτύπωση πραγματοποιήθηκε με υπερσύγχρονο εξοπλισμό Digital Ceramic Printing διαστάσεων 7000 × 3210 mm, εξασφαλίζοντας μέγιστη ακρίβεια και ευκρίνεια. Στη συνέχεια, εφαρμόστηκε στους υαλοπίνακες θερμική σκλήρυνση (fully tempered) για να επιτευχθεί η απαιτούμενη μηχανική αντοχή και ασφάλεια. Σε τελικό στάδιο εφαρμόστηκε τεχνητή γήρανση (Heat Soak Test), ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος αυτόθραυσης λόγω ενδεχόμενου εγκλωβισμού θειικού νικελίου. Η διαδικασία αυτή ενισχύει την αξιοπιστία των υαλοπινάκων σε βάθος χρόνου και αποτελεί καθιερωμένη πρακτική σε έργα υψηλής αξίας και αυξημένης ευαισθησίας.

Οι υαλοπίνακες παρήχθησαν σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα στο σύνολο των επεξεργασιών τους (EN 12150, EN 14179) και αξίζει να σημειωθεί ότι όλη η διαδικασία εκτελέστηκε σε ένα πολύ αυστηρό χρονικά πλαίσιο, με υψηλές απαιτήσεις προγραμματισμού και ποιότητας.

Τη μελέτη εφαρμογής επιμελήθηκε η ilicon, ενώ την επίβλεψη και υλοποίηση στο πεδίο ανέλαβε η αρχιτέκτονας, κυρία Χρυσάνθη Ασπρουλοπούλου. Η συμβολή τους υπήρξε καθοριστική, καθώς σε κάθε στάδιο της διαδικασίας ανταλλάξαμε παρατηρήσεις, λύσαμε τεχνικά ζητήματα και επανεξετάσαμε κρίσιμες παραμέτρους — από τις δοκιμές αντοχής που συνδέονταν με τον αριθμό και τη διάταξη των οπών και τον τρόπο αγκύρωσης, μέχρι τη συνολική οργάνωση, μέγεθος και χρωματική απόδοση των ονομάτων των πεσόντων στο μνημείο. Η συνεργασία μας μαζί τους ήταν ουσιαστική και πολύτιμη και τους ευχαριστούμε θερμά.