Η πρόσοψη μιας πολυκατοικίας δεν αποτελεί πλέον μόνο ένα “κέλυφος” που περικλείει τους εσωτερικούς χώρους, αλλά ένα σημαντικό στοιχείο ενεργειακής απόδοσης, άνεσης και ταυτότητας του κτιρίου. Ποιος θεωρείτε ότι είναι σήμερα ο πραγματικός ρόλος του façade design σε μια σύγχρονη αστική πολυκατοικία και γιατί το αλουμίνιο έχει αποκτήσει τόσο κεντρική θέση σε αυτή;

Σήμερα η πρόσοψη μιας πολυκατοικίας δεν αφορά μόνο την εικόνα του κτιρίου. Επηρεάζει άμεσα την ενεργειακή συμπεριφορά, την άνεση των εσωτερικών χώρων, τον φυσικό φωτισμό και συνολικά την ποιότητα διαβίωσης. Ουσιαστικά αποτελεί το σημείο επαφής του κτιρίου με το εξωτερικό περιβάλλον. Το αλουμίνιο έχει αποκτήσει τόσο σημαντικό ρόλο γιατί προσφέρει μεγάλη ευελιξία στον σχεδιασμό, υψηλή αντοχή στον χρόνο και δυνατότητα εφαρμογής σύγχρονων συστημάτων υψηλών επιδόσεων. Παράλληλα, η εξέλιξη της τεχνολογίας στα συστήματα façade έχει αλλάξει συνολικά τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε πλέον την κατοικία και ειδικά την αστική πολυκατοικία.

Αν συγκρίνουμε τις πολυκατοικίες των παλαιότερων δεκαετιών με τα σημερινά κτίρια, ποιες είναι οι σημαντικότερες αλλαγές που έχουν επέλθει;

Οι παλαιότερες πολυκατοικίες σχεδιάζονταν κυρίως με γνώμονα τη λειτουργικότητα και το κόστος κατασκευής. Σήμερα, οι απαιτήσεις είναι πολύ διαφορετικές. Υπάρχει πολύ μεγαλύτερη έμφαση στην ενεργειακή απόδοση, στη θερμική άνεση, στην ηχομόνωση και γενικά στην ποιότητα του εσωτερικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, έχει αλλάξει και η αρχιτεκτονική προσέγγιση, με μεγαλύτερα ανοίγματα, περισσότερο φυσικό φως και πιο καθαρές γραμμές στις όψεις. Αυτό έχει οδηγήσει και σε σημαντική εξέλιξη τόσο των συστημάτων αλουμινίου όσο και των τεχνολογιών γυαλιού. Οι σύγχρονοι υαλοπίνακες πλέον δε λειτουργούν μόνο ως διαφανές στοιχείο, αλλά συμμετέχουν ενεργά στην ενεργειακή συμπεριφορά του κτιρίου.

Στον σχεδιασμό μιας πολυκατοικίας, ποια είναι τα συχνότερα λάθη ή παραλείψεις που συναντάτε στη μελέτη και υλοποίηση του façade; Τι θα συμβουλεύατε έναν αρχιτέκτονα ή έναν μηχανικό να προσέξει, ιδιαίτερα από τα πρώτα στάδια του σχεδιασμού;

 Ένα από τα συχνότερα προβλήματα είναι ότι η πρόσοψη αντιμετωπίζεται αρκετά αργά μέσα στη μελέτη, ενώ στην πραγματικότητα επηρεάζει σημαντικά ζητήματα του κτιρίου ήδη από τα πρώτα στάδια σχεδιασμού. Συχνά δε δίνεται η απαραίτητη προσοχή στις λεπτομέρειες σύνδεσης, στις θερμογέφυρες, στη διαχείριση των υδάτων ή στη σωστή συνεργασία διαφορετικών υλικών και συστημάτων. Επίσης, πολλές φορές υπάρχει απόσταση ανάμεσα στο αρχιτεκτονικό concept και στη δυνατότητα σωστής εφαρμογής του στην κατασκευή. Θεωρώ πολύ σημαντικό το façade engineering να εντάσσεται από νωρίς στη διαδικασία, ώστε η αισθητική, η λειτουργικότητα και η κατασκευαστική επίλυση να εξελίσσονται παράλληλα.

Οι σύγχρονες απαιτήσεις για θερμομόνωση, ηχοπροστασία, σκίαση και ενεργειακή εξοικονόμηση έχουν αυξηθεί σημαντικά. Πώς επηρεάζουν αυτές οι απαιτήσεις τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται σήμερα τα συστήματα αλουμινίου και ποιες τεχνολογίες θεωρείτε ότι θα καθορίσουν το μέλλον των façade στις κατοικίες;

Οι απαιτήσεις αυτές έχουν επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο σχεδιασμού των σύγχρονων συστημάτων façade. Πλέον δεν αρκεί μόνο η αισθητική ή η στατική επάρκεια ενός συστήματος. Χρειάζεται συνολική απόδοση σε θερμομόνωση, αεροστεγανότητα, ηχομόνωση και διαχείριση της ηλιακής ακτινοβολίας. Για αυτό βλέπουμε όλο και πιο εξελιγμένα θερμοδιακοπτόμενα συστήματα, νέες τεχνολογίες υαλοπινάκων, ειδικές επιστρώσεις και ενσωματωμένες λύσεις σκίασης. Τα επόμενα χρόνια θεωρώ ότι θα δούμε ακόμη μεγαλύτερη ανάπτυξη σε “έξυπνες” προσόψεις, όπου διαφορετικά υλικά και τεχνολογίες θα λειτουργούν συνδυαστικά με στόχο τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και της άνεσης των εσωτερικών χώρων.

Η σύγχρονη πολυκατοικία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην αισθητική, τη βιωσιμότητα και το κόστος κατασκευής. Πώς μπορεί ένα καλά σχεδιασμένο façade να προσδώσει μακροχρόνια αξία στο κτίριο, τόσο για τον χρήστη όσο και για την πόλη συνολικά.

Ένα σωστά σχεδιασμένο façade μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τόσο την καθημερινή εμπειρία του χρήστη όσο και τη συνολική ποιότητα του ίδιου του κτιρίου σε βάθος χρόνου. Δεν αφορά μόνο την εξωτερική εικόνα, αλλά και την ενεργειακή συμπεριφορά, τη συντήρηση, την αντοχή και τη συνολική ποιότητα διαβίωσης. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε όλο και συχνότερα στις σύγχρονες κατοικίες τη χρήση γυάλινων balustrades και μεγάλων διαφανών επιφανειών, στοιχεία που προσδίδουν ιδιαίτερη αισθητική και πιο “ελαφριά” αρχιτεκτονική εικόνα στο κτίριο. Ωστόσο, πίσω από αυτό το αποτέλεσμα απαιτείται πολύ σοβαρή μελέτη. Παράγοντες όπως η τοποθεσία του κτιρίου, το ύψος, τα ανεμολογικά φορτία, το πάχος και ο τύπος του γυαλιού, καθώς και ο τρόπος στήριξης, πρέπει να εξετάζονται με μεγάλη προσοχή. Ένα ιδιαίτερα όμορφο αρχιτεκτονικό στοιχείο μπορεί πολύ εύκολα να εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα αν δεν έχει προηγηθεί σωστός συνδυασμός στατικής μελέτης και façade engineering.