Κυκλική οικονομία: το κλειδί για τη βιωσιμότητα

Κυκλική οικονομία:
το κλειδί για τη βιωσιμότητα

Γιατί η κυκλική οικονομία αποτελεί τη νέα βάση αναφοράς για τη βιωσιμότητα των υλικών.

Γράφει η:

Γράφει ο Γιώργος Μάνος
Certifications Engineer and Customer Technical Support, Elval Colour

Για δεκαετίες, ο κλάδος των κατασκευών κινήθηκε υπό μια γραμμική λογική: λαμβάνω πρώτες ύλες → κατασκευάζω → χρησιμοποιώ → απορρίπτω. Σήμερα, η προσέγγιση αυτή δεν επαρκεί, καθώς η κλιματική αλλαγή είναι παρούσα, με ορατές συνέπειες σε ανθρώπους, πόλεις, κτίρια και υποδομές: συχνότερα και εντονότερα ακραία καιρικά φαινόμενα, υψηλές θερμοκρασίες, πλημμύρες, πυρκαγιές.

Ο κατασκευαστικός κλάδος βρίσκεται στον πυρήνα της πρόκλησης, επειδή συνδέεται άμεσα τόσο με ένα σημαντικό μέρος των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, όσο και με την αυξημένη ζήτηση για νέες πρώτες ύλες, νέες παραγωγές προϊόντων και συνεχείς ροές υλικών κατά τον κύκλο ζωής των έργων. Οι επιλογές υλικών και οι διαδικασίες παραγωγής διαμορφώνουν το ενσωματωμένο αποτύπωμα των κατασκευών, ενώ η λειτουργία των κτιρίων καθορίζει την ενεργειακή τους κατανάλωση σε βάθος δεκαετιών. Υπό αυτή την έννοια, η μετάβαση σε πρότυπα κυκλικής οικονομίας δεν είναι επικοινωνιακή διατύπωση, αλλά τεχνική αναγκαιότητα για ορθολογική χρήση πόρων και περιορισμό εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Τι σημαίνει κυκλική οικονομία για τα σύνθετα πάνελ αλουμινίου etalbond^®

Ένα σύνθετο πάνελ αλουμινίου etalbond^® αποτελείται από δύο φύλλα αλουμινίου πάχους 0,50 χιλιοστά (άνω και κάτω) και έναν πυρήνα. Ανάλογα με τις απαιτήσεις χρήσης και πυροπροστασίας, διακρίνονται δύο τύποι etalbond^®, το etalbond^® FR, με κατηγοριοποίηση B-s1,d0 και το etalbond^® A2, κλάσης Α2-s1,d0, κατά την ευρωκατάταξη (EN 13501-1). Η συγκεκριμένη πολυστρωματική διάταξη του etalbond^® προσφέρει υψηλή δυσκαμψία, σχεδιαστική ελευθερία, ανθεκτικότητα και χαμηλό βάρος, ιδιότητες που εξηγούν την καθιέρωση των σύνθετων πάνελ σε προσόψεις, εσωτερικές επενδύσεις και απαιτητικές αρχιτεκτονικές εφαρμογές.

1) Η κυκλική οικονομία ως αφετηρία του σχεδιασμού

Η σημαντικότερη παγίδα στη βιωσιμότητα είναι να αντιμετωπίζεται ως εκ των υστέρων προσθήκη. Αντίθετα, η κυκλική οικονομία θεμελιώνεται ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού.

Σχεδιασμός για αποσυναρμολόγηση

Στα συστήματα αεριζόμενης όψης, η μηχανική συναρμολόγηση καθιστά πιο εύκολη και εφικτή την αποξήλωση και την ανάκτηση υλικών.

Ενδεικτικά, πρακτικές που εφαρμόζουμε ή προωθούμε είναι οι εξής:

Σχεδιάζουμε συστήματα στήριξης με αποσπώμενα μέσα σύνδεσης, όπως κοχλίες και τυφλούς ήλους, ελαχιστοποιώντας τη χρήση συστημάτων κόλλησης.

Αξιοποιούμε τη μεθοδολογία της αεριζόμενης πρόσοψης, η οποία περιορίζει την ανάγκη για κλειστούς αρμούς και τη χρήση σιλικονούχων προϊόντων. Με τη λύση αυτή, το νερό της βροχής μπορεί να διέλθει πίσω από το πάνελ, ενώ ο αερισμός του κενού επιτρέπει την ταχεία εξάτμισή του, χωρίς να δημιουργούνται προβλήματα συμπυκνώσεων και υγρασίας.

Υποστηρίζουμε την τεκμηρίωση της τελικής κατασκευής με τη χρήση της τεχνολογίας BIM: διαθέτουμε μέσω της ιστοσελίδας μας αρχεία BIMμε επίπεδα λεπτομέρειας 100, 200 και 300, όχι μόνο για τα πάνελ etalbond^®, αλλά και για το σύστημα στήριξης, στα 7 συνηθέστερα συστήματα που εφαρμόζονται σε κτίρια.

Σχεδιασμός για αυξημένη διάρκεια ζωής

Η πλέον αποτελεσματική μορφή κυκλική οικονομίας είναι η επέκταση της διάρκειας ζωής ενός υλικού ή προϊόντος. Ένα προϊόν με μεγάλη διάρκεια ζωής περιορίζει τις αντικαταστάσεις, τις μεταφορές νέων προϊόντων και πρώτων υλών, τις απαιτήσεις εγκατάστασης νέων μηχανών και διαδικασιών επεξεργασίας και, τελικά, το συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Η ανθεκτικότητα σε υπεριώδη ακτινοβολία, σε διάβρωση και σε μηχανικές καταπονήσεις, που προκύπτει από κατάλληλη επιλογή βαφικού συστήματος, μπορεί να παρατείνει σημαντικά τον κύκλο ζωής μιας πρόσοψης κατασκευασμένης με etalbond^®.

Η ποιότητα και η σταθερότητα της παραγωγής του etalbond^® υποστηρίζονται από ιχνηλασιμότητα κάθε παρτίδας παραγωγής μέσα από ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης ποιότητας, όχι μόνο κατά το απαραίτητο ISO 9001, αλλά και με τακτικές επιθεωρήσεις τρίτου μέρους από αναγνωρισμένους Ευρωπαϊκούς και διεθνείς φορείς, όπως BBA (Αγγλία), CSTB (Γαλλία), ESL (ΗΑΕ), CSIC και ITeC (Ισπανία), DIBT (Γερμανία), ITB (Πολωνία) και Intertek (HΠΑ).

Επιπλέον, η καθετοποίηση της παραγωγής μέσω της μητρικής εταιρείας ELVAL διασφαλίζει πλήρη έλεγχο του εισερχόμενου αλουμινίου, ενώ η παραγωγή του πυρήνα πραγματοποιείται εσωτερικά για όλα τα προϊόντα μας, επιτυγχάνοντας συνολικό έλεγχο τόσο των χρησιμοποιούμενων υλικών όσο και των εκτελούμενων διεργασιών.

Για τον κλάδο των κατασκευών, αυτό σημαίνει ότι ένα υλικό όπως το αλουμίνιο με αποδεκτή διάρκεια ζωής τα 50 χρόνια, μπορεί, στο τέλος, να επανακτηθεί πλήρως και να επανέλθει σε χρήση χωρίς να χρειαστεί η παραγωγή νέου, εξοικονομώντας μεγάλες ποσότητες ενέργειας που θα απαιτούντο διαφορετικά.

2) Κυκλική οικονομία στην παραγωγή δομικών προϊόντων

Εφαρμόζονται επιπλέον βέλτιστες πρακτικές σύμφωνα με τα πρότυπα ISO 50001 (Σύστημα Ενεργειακής Διαχείρισης), ISO 14001 (Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης) και ISO 14064 (ποσοτικοποίηση και επαλήθευση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου), ώστε να παρακολουθείται συστηματικά το επίπεδο επίδοσης και να επιδιώκεται συνεχής βελτίωση.

Βελτιστοποίηση διεργασιών

Η κυκλική οικονομία δεν ταυτίζεται μόνο με την ανακύκλωση· προϋποθέτει πρόληψη και ορθολογικό σχεδιασμό των παραγωγικών διεργασιών:

πλήρη επαναχρησιμοποίηση του νερού που χρησιμοποιείται στην παραγωγική διαδικασία,
100% ανάκτηση των επικίνδυνων αποβλήτων και 85% ανάκτησης των μη επικίνδυνων,
επαναχρησιμοποίηση τριμμάτων πυρήνα, σε καθορισμένα ποσοστά, στο προϊόν etalbond^® FR,
χρήση 100% ανακυκλωμένου πολυαιθυλενίου από επανάκτηση από ήδη χρησιμοποιημένο υλικό, δηλαδή μετά το τέλος ζωής (post-consumer) στα προϊόντα με πυρήνα πολυαιθυλενίου.

3) Τέλος ζωής: από απόβλητο σε πρώτη ύλη

Το πλέον απαιτητικό στάδιο για ένα σύνθετο προϊόν είναι το τέλος ζωής: ο διαχωρισμός, η συλλογή και η τελική διαχείριση.

Συνεργαζόμαστε με εξειδικευμένες εταιρείες ανακύκλωσης που μπορούν να παραλάβουν και να διαχειριστούν το υλικό, ενώ δίνουμε έμφαση στον σωστό διαχωρισμό κραμάτων, ώστε το παραλαμβανόμενο υλικό να διατηρεί τη μέγιστη δυνατή αξία ανακύκλωσης. Η αποτελεσματικότητα της ανάκτησης συνδέεται άμεσα με την οργάνωση της αποξήλωσης, τη διαλογή στην πηγή, τον εντοπισμό ξένων σωμάτων και τη μεταφορά σε εξειδικευμένα κέντρα ανακύκλωσης.

Παράλληλα, βρισκόμαστε στη διαδικασία ανάπτυξης σχημάτων επιστροφής υλικού μας σε συγκεκριμένες αγορές.

4) Διαφάνεια και τεκμηρίωση

Η τεκμηρίωση περιβαλλοντικών πληροφοριών και η τυποποιημένη παρουσίασή τους αποτελούν κρίσιμα εργαλεία για μελετητές, συμβούλους βιωσιμότητας και ιδιοκτήτες έργων.

Κεντρικό ρόλο έχει η Περιβαλλοντική Δήλωση Προϊόντος (EPD), δηλαδή μια τυποποιημένη δήλωση που βασίζεται σε ανάλυση κύκλου ζωής και αποτυπώνει με συγκρίσιμο τρόπο τις περιβαλλοντικές επιδόσεις ενός προϊόντος. Στην Elval Colour διαθέτουμε EPD για όλα τα προϊόντα μας, ώστε ο σχεδιασμός έργων και οι προδιαγραφές να υποστηρίζονται από τεκμηριωμένα στοιχεία. Επιπλέον, ανανεώνουμε τα περιβαλλοντικά πιστοποιητικά τακτικά, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχή εξειδίκευση των παραμέτρων των προτύπων και τα νέα δεδομένα για τις πρώτες ύλες.

Παράλληλα, για την παρακολούθηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου εφαρμόζουμε το ISO 14064, το οποίο ορίζει τις αρχές και τις απαιτήσεις για ποσοτικοποίηση και αναφορά εκπομπών σε επίπεδο εταιρείας. Παρακολουθούμε τις εκπομπές μας σε ετήσια βάση και είμαστε πιστοποιημένοι με εξωτερική επαλήθευση από ανεξάρτητο φορέα, ώστε τα στοιχεία να είναι αξιόπιστα και ελέγξιμα.

Συνολικά, η προσέγγισή της Elval Colour βασίζεται σε οργανωμένη συλλογή στοιχείων για πρώτες ύλες, ενέργεια, εκπομπές, απόβλητα και μεταφορές, καθώς και στη ανά περίπτωση διάθεση της τεχνικής πληροφορίας σε έργα με αυξημένες απαιτήσεις.

Συμπέρασμα

Η κυκλική οικονομία αποτελεί τη νέα βάση αναφοράς για τη βιωσιμότητα των υλικών. Για έναν παραγωγό δομικών προϊόντων, συνεπάγεται σχεδιασμό των προϊόντων και των συστημάτων με μεγάλη διάρκεια ζωής (ανθεκτικότητα), αποδοτική παραγωγή, επένδυση στην ιχνηλασιμότητα και την ποιότητα, ώστε στο τέλος ζωής του το προϊόν να μετατρέπεται από πρόβλημα σε ευκαιρία.